Siłownia a zdrowie jamy ustnej
Regularna aktywność fizyczna to jedna z najlepszych rzeczy, które możemy zrobić dla swojego organizmu. Trening siłowy poprawia wydolność, wzmacnia mięśnie, pomaga utrzymać prawidłową masę ciała i korzystnie wpływa na samopoczucie. Wiele osób planujących zmianę swoich nawyków zaczyna właśnie od zapisania się na siłownię. Warto jednak zdawać sobie sprawę z tego, że podczas intensywnych ćwiczeń można nieświadomie stworzyć warunki, które nie sprzyjają zdrowiu jamy ustnej.
Intensywny wysiłek zmienia warunki panujące w jamie ustnej
Podczas ćwiczeń organizm koncentruje się przede wszystkim na dostarczaniu tlenu i składników odżywczych pracującym mięśniom. Zwiększa się częstość oddechów, przyspiesza akcja serca i dochodzi do utraty wody wraz z potem.
Wiele osób podczas intensywnego treningu zaczyna oddychać przez usta. To naturalna reakcja organizmu na zwiększone zapotrzebowanie na tlen, jednak jednocześnie prowadzi do szybszego wysychania błony śluzowej. Ślina pełni bardzo ważną funkcję ochronną. Pomaga neutralizować kwasy, wspiera naturalne oczyszczanie zębów i ogranicza namnażanie drobnoustrojów. Gdy jej ubywa, mogą pojawić się kłopoty.
Badania prowadzone między innymi wśród sportowców wyczynowych wskazują, że zmniejszone wydzielanie śliny oraz suchość jamy ustnej mogą zwiększać podatność na choroby zębów i dziąseł. Nie oznacza to jednak, że każda osoba ćwicząca rekreacyjnie będzie doświadczała takich problemów. Wiele zależy od intensywności treningów, nawodnienia organizmu i codziennych nawyków higienicznych.
Zgrzytanie zębami podczas podnoszenia ciężarów
Osoby wykonujące ćwiczenia siłowe często nieświadomie zaciskają zęby podczas wysiłku. Dzieje się to zwłaszcza podczas podnoszenia dużych ciężarów, wykonywania tzw. martwego ciągu, przysiadów czy wyciskania sztangi.
Jednorazowe mocniejsze zaciśnięcie szczęk zwykle nie stanowi problemu. Jeżeli jednak sytuacja powtarza się przez wiele miesięcy, może prowadzić do przeciążenia mięśni żucia oraz stawów skroniowo-żuchwowych. U niektórych osób pojawiają się bóle szczęki, uczucie zmęczenia mięśni twarzy, ograniczenie otwierania ust lub ścieranie powierzchni zębów.
Nie każdy trenujący doświadcza takich dolegliwości, jednak osoby mające skłonność do zaciskania zębów powinny zwrócić na ten problem szczególną uwagę.
Napoje sportowe nie zawsze są obojętne dla szkliwa
Po intensywnym treningu wiele osób sięga po napoje izotoniczne. Ich zadaniem jest uzupełnienie płynów i elektrolitów utraconych podczas wysiłku. Warto jednak pamiętać, że część takich produktów zawiera kwasy oraz cukry, które przy częstym spożywaniu mogą zwiększać ryzyko uszkodzenia szkliwa.
Największe znaczenie ma sposób korzystania z tego typu napojów. Powolne popijanie przez długi czas wydłuża kontakt kwasów z powierzchnią zębów. Jeżeli dodatkowo jama ustna jest przesuszona, naturalna ochrona zapewniana przez ślinę staje się mniej skuteczna.
Dlatego regularne picie wody przed treningiem, w jego trakcie i po zakończeniu ćwiczeń pomaga utrzymać prawidłowe nawilżenie błony śluzowej oraz wspiera naturalne mechanizmy obronne, nie uszkadzając szkliwa. Możemy zatem sięgać po specjalne napoje, ale podstawą powinna być woda mineralna (niegazowana).
Dieta sportowca również ma znaczenie
Osoby budujące masę mięśniową często jedzą więcej niż przeciętnie. Zwiększa się liczba posiłków, przekąsek i koktajli spożywanych w ciągu dnia. Sama częstotliwość jedzenia nie jest problemem, jednak każde spożycie produktów zawierających węglowodany powoduje czasowe obniżenie pH w jamie ustnej. Warto mieć to na uwadze.
Jak trenować z korzyścią dla zębów?
Najlepsze efekty przynosi traktowanie zdrowia jamy ustnej jako elementu całego procesu dbania o organizm. Tak samo jak planuje się regenerację mięśni czy odpowiednią dietę, warto pamiętać o codziennym szczotkowaniu zębów, oczyszczaniu przestrzeni międzyzębowych oraz higienie języka.
Duże znaczenie ma również właściwe nawodnienie. Picie wody podczas treningu pomaga nie tylko utrzymać wydolność organizmu, ale także ogranicza przesuszenie jamy ustnej. Po spożyciu kwaśnych napojów sportowych nie należy zbyt szybko sięgać po szczoteczkę do zębów, nawet jeśli czujemy potrzebę ich umycia. Lepiej odczekać przynajmniej 3-60 minut, aby szkliwo mogło odzyskać swoją odporność na ścieranie.
Osoby odczuwające bóle szczęki lub zauważające, że podczas ćwiczeń bardzo mocno zaciskają zęby, powinny skonsultować się z dentystą. W niektórych przypadkach pomocna może być również konsultacja z fizjoterapeutą zajmującym się zaburzeniami stawu skroniowo-żuchwowego.
Zdrowy styl życia obejmuje także jamę ustną
Trening na siłowni nie jest zagrożeniem dla zębów. Wręcz przeciwnie – aktywność fizyczna stanowi jeden z najważniejszych elementów profilaktyki wielu chorób ogólnoustrojowych. Warto jednak pamiętać, że nawet dobre nawyki mogą przynosić niepożądane skutki, jeśli pomija się ich mniej oczywiste aspekty.
Świadome oddychanie, odpowiednie nawodnienie, rozsądne korzystanie z napojów sportowych i regularna higiena jamy ustnej pozwalają czerpać z treningów wszystkie korzyści bez narażania zębów i dziąseł na problemy. Organizm zawsze warto postrzegać jako całość, dlatego troska o kondycję fizyczną powinna iść w parze z troską o zdrowie jamy ustnej. Dzięki temu efekty pracy na siłowni będą widoczne nie tylko w sylwetce, ale również w zdrowym uśmiechu.